Human Error - menselijke fouten Als alles goed moet gaan...
Human Error
Communicatie
     

Slechte communicatie

"80% van foute diagnoses zijn het gevolg van slechte communicatie, veelal blijkend uit slecht luisteren t.g.v. van vooroordelen of te snelle conclusies, waardoor alleen nog wordt gezocht naar bevestiging van het eerste oordeel.."
— Dr. Jerome Groopman,
“How doctors think”, 2007
 

Communicatie luchtvaart

Luister hoe de communicatie tussen de cockpit en de verkeerstoren verloopt. De motoren van vlucht 1549 vallen uit nadat het vliegtuig door een zwerm vogels is gevlogen. De Airbus A320 land uiteindelijk de in Hudsonbaai.
Lees de voicerecording...
 
 

Communicatie

Waar gaat het mis?

Communicatie lijkt zo makkelijk. Het is immers het overdragen van informatie tussen een zender en een ontvanger. Toch is het een van de grootste bronnen van fouten. De zender zegt wat hij of zij belangrijk vindt. De ontvanger moet luisteren en dus de aandacht bij het gesprek hebben.

De ontvanger hoort vaak alleen wat in het eigen beeld van de situatie past. Gesproken woorden zijn namelijk niet de enige signalen die de ontvanger krijgt. Uit de omstandigheden en non verbale signalen trekt de ontvanger conclusies en vult de gesproken boodschap aan met allerlei aannames.

Denk maar eens aan het beeld van de autoverkoper die een boer in overall negeert ten gunste van een in kostuum geklede heer. De boer heeft geld op zak om ter plekke een Landrover te kopen en de net geklede heer kijkt alleen rond.

Communicatie verbeteren

In situaties waar het er op aan komt is foutloze communicatie belangrijk. Zender en ontvanger zijn beide verantwoordelijk voor goede communicatie. Een dialoog is de eerste voorwaarde voor het beter overdragen van informatie. Elkaar aankijken is een goed begin. De aandacht is dan bij het gesprek.

Als de zender de boodschap helder en kort weergeeft en duidelijke opdrachten of vragen formuleert wordt de ontvanger gestimuleerd om actief te luisteren. De ontvanger heeft dan geen reden om met de gedachten af te dwalen. Het gesprek is daarmee begonnen. De ontvanger kan vervolgens met vragen extra informatie inwinnen, controleren of hij/zij het begrepen heeft en aannames verifiëren.

Communicatie protocol

In de luchtvaart verloopt de communicatie per radio volgens protocol. In de film links is de communicatie tussen de verkeerstoren en een Airbus A320 te horen. De piloot en verkeersleider kunnen elkaar niet aankijken. Hoe wordt er voor gezorgd dat bij de communicatie zo min mogelijk fouten optreden?